An toàn vệ sinh thực phẩm là gì? Kiến thức an toàn thực phẩm cần biết

Vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) là một trong những ưu tiên hàng đầu của mỗi quốc gia. Tuy nhiên, tình hình an toàn thực phẩm tại Việt Nam vẫn đang đối diện với nhiều thách thức nghiêm trọng. Theo báo cáo của Bộ Y tế, tính đến tháng 11/2023, trên cả nước đã có 99 vụ ngộ độc thực phẩm với gần 1.800 người mắc và 22 người tử vong.

Giữa tình trạng thực phẩm bẩn vẫn tràn lan trên thị trường, còn tồn đọng nhiều doanh nghiệp sử dụng hóa chất không an toàn trong quy trình sản xuất và môi trường chế biến kém vệ sinh. Việc đánh giá tiêu chuẩn an toàn thực phẩm (ATTP) càng trở nên cấp thiết, nhằm đảm bảo sức khỏe của người tiêu dùng và uy tín của thực phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế. 

Vậy vệ sinh an toàn thực phẩm là gì? Các đơn vị sản xuất, kinh doanh thực phẩm và dịch vụ ăn uống cần đạt điều kiện gì để được cấp giấy chứng nhận VSATTP? Hãy cùng Dịch Vụ Thuế 24h tìm hiểu về kiến thức an toàn thực phẩm trong bài viết này và góp phần xây dựng môi trường thực phẩm sạch – an toàn tại Việt Nam.

Vệ sinh an toàn thực phẩm là gì?

Vệ sinh an toàn thực phẩm là các biện pháp và quy tắc được áp dụng để đảm bảo rằng thực phẩm không gây hại đến sức khỏe và tính mạng con người. Khái niệm này được quy định rõ tại Khoản 1 Điều 2 Luật an toàn thực phẩm số 55/2010/QH12 do Quốc hội ban hành, có hiệu lực từ ngày 01/07/2011.

Theo đó, các đơn vị, tổ chức, cơ sở cần tuân theo các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về vệ sinh trong quá trình sản xuất, chế biến và cung ứng thực phẩm. Quá trình này bao gồm việc giám sát và kiểm tra chất lượng thực phẩm, đảm bảo chúng không chứa các chất gây hại cho sức khỏe như vi khuẩn, virus, hoá chất độc hại, hay các tác nhân gây bệnh khác.

Hơn nữa, việc thực hiện VSATTP có lợi cho sức khỏe cộng đồng, giúp ngăn ngừa bùng phát các dịch bệnh liên quan đến thực phẩm và đảm bảo chất lượng cuộc sống hàng ngày của mỗi người dân. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh ngày càng đa dạng mặt hàng và hình thức kinh doanh thực phẩm trên toàn cầu.

Cơ sở kinh doanh nào cần đáp ứng an toàn vệ sinh thực phẩm?

Theo Điều 11 Nghị định số 15/2018/NĐ-CP, mọi cơ sở kinh doanh thực phẩm đều phải đáp ứng các điều kiện về an toàn vệ sinh thực phẩm để hoạt động hợp pháp. Dưới đây là danh sách một số loại cơ sở kinh doanh phổ biến cần tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm:

Loại hình cơ sở kinh doanh	Mô tả
Kinh doanh dịch vụ ăn uống	Các cơ sở chế biến thực phẩm để phục vụ khách ăn uống ngay tại chỗ, như nhà hàng, quán ăn, cửa hàng cơm, phở, bún, miến, cháo, vv.
Kinh doanh thực phẩm	Cửa hàng chỉ bán thực phẩm, không cung cấp dịch vụ ăn uống tại chỗ.
Tiệm ăn	Cửa hàng cung cấp dịch vụ ăn uống cố định tại chỗ cho dưới 50 người.
Quán ăn	Các cơ sở ăn uống nhỏ, thường chỉ có một vài nhân viên phục vụ, thường được đặt ở nơi công cộng.
Nhà hàng ăn uống	Cơ sở ăn uống lớn, có khả năng phục vụ hơn 50 người cùng lúc.
Căng tin	Cửa hàng bán quà bánh, hàng điểm tâm, giải khát và ăn uống trong tập thể nội bộ cơ quan hoặc tổ chức.
Nhà ăn/bếp ăn tập thể	Dành cho tập thể như cơ quan, công ty, tổ chức, với việc chế biến và nấu nướng thực phẩm tại chỗ.
Chợ	Nơi mua bán hàng hoá và thực phẩm theo ngày, buổi trong ngày.
Siêu thị	Các cửa hàng lớn, cung cấp đủ loại thực phẩm và hàng hoá khác.
Hội chợ	Nơi trưng bày, giới thiệu, và mua bán hàng hoá, thực phẩm, thường được tổ chức vào các ngày đặc biệt.

Điều kiện và tiêu chuẩn đánh giá vệ sinh an toàn thực phẩm

Luật an toàn thực phẩm 2010 đã quy định rõ các tiêu chuẩn đánh giá và điều kiện mà các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm cần đáp ứng để được cấp giấy phép an toàn vệ sinh thực phẩm bởi cơ quan chức năng. Cụ thể như sau: 

Cơ sở chế biến thức ăn, dịch vụ ăn uống

• Nguyên liệu thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.
• Bếp ăn đảm bảo không nhiễm chéo thực phẩm đã qua chế biến và thực phẩm chưa qua chế biến.
• Cơ sở có đủ lượng nước theo quy chuẩn kỹ thuật nhằm phục vụ việc chế biến và kinh doanh.
• Phải có dụng cụ thu gom và chứa đựng rác thải và chất thải hàng ngày để đảm bảo vệ sinh.
• Cống rãnh ở cửa hàng, nhà bếp thông thoáng, không bị ứ đọng.
• Nhà ăn thoáng mát, đủ ánh sáng, duy trì vệ sinh sạch sẽ, chống côn trùng và động vật gây hại.
• Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh có đăng ký đúng ngành, nghề kinh doanh thực phẩm.
• Dụng cụ nấu và chế biến thực phẩm phải đảm bảo an toàn vệ sinh và sử dụng dụng cụ riêng cho việc chế biến thực phẩm sống và thực phẩm chín..
• Dụng cụ ăn uống làm từ vật liệu an toàn và được rửa sạch, bảo quản khô ráo.
• Thiết bị, phương tiện vận chuyển và lưu trữ thực phẩm đảm bảo vệ sinh và ngăn chặn ô nhiễm.
• Thực hiện kiểm thực 3 bước và lưu mẫu thức ăn theo hướng dẫn của Bộ Y Tế.
• Người trực tiếp chế biến thức ăn phải được đào tạo về kiến thức vệ sinh an toàn thực phẩm và đảm bảo không bị mắc các bệnh truyền nhiễm.
• Người đứng đầu đơn vị có bếp ăn tập thể chịu trách nhiệm bảo đảm an toàn thực phẩm.

Cơ sở kinh doanh, sản xuất thực phẩm

• Cơ sở phải có địa điểm và diện tích phù hợp, đảm bảo khoảng cách an toàn đối với nguồn gây ô nhiễm và các yếu tố gây hại.
• Đảm bảo có đủ lượng nước đạt tiêu chuẩn kỹ thuật phục vụ việc sản xuất và kinh doanh.
• Phải có đủ trang thiết bị để xử lý nguyên liệu, chế biến, đóng gói, bảo quản và vận chuyển các loại thực phẩm.
• Phải có hệ thống xử lý chất thải hoạt động thường xuyên theo quy định bảo vệ môi trường.
• Lưu giữ hồ sơ, tài liệu về nguồn gốc nguyên liệu và quá trình sản xuất, kinh doanh.
• Đạt yêu cầu nơi bảo quản thực phẩm như: có nơi bảo quản riêng từng loại thực phẩm; kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, thông gió, ánh sáng; thực phẩm không tiếp xúc với động vật, côn trùng, bụi bẩn, và các tác nhân gây hại khác từ môi trường.
• Ghi nhãn thực phẩm đầy đủ và chính xác, có hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Việt và ngôn ngữ khác trên bao bì sản phẩm.
• Tuân thủ các quy định về vi chất dinh dưỡng, phụ gia, chất hỗ trợ theo quy định của Luật An toàn thực phẩm.
• Đảm bảo quá trình sơ chế, chế biến thực phẩm không bị nhiễm chéo hoặc tiếp xúc với các yếu tố độc hại.
• Sử dụng nguyên liệu sản xuất còn thời hạn sử dụng, an toàn và có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.
• Người chế biến thức ăn trực tiếp phải được đào tạo về kiến thức an toàn thực phẩm và không mắc các bệnh truyền nhiễm khi làm việc.

Xem thêm: Bạn sắp mở quán ăn/cơ sở sản xuất thực phẩm và băn khoăn không biết xin giấy vệ sinh an toàn thực phẩm ở đâu? Giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm có thời hạn bao lâu? Dịch Vụ Thuế 24h sẽ hướng dẫn bạn từng bước để hoàn tất thủ tục một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng sẽ cung cấp thông tin chi tiết về cơ quan có thẩm quyền cấp phép, hồ sơ và thủ tục cấp mới và gia hạn giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm.

Một số tiêu chuẩn đánh giá vệ an toàn vệ sinh thực phẩm

Vậy các tiêu chuẩn vệ sinh thực phẩm là gì? Tiêu chuẩn đánh giá vệ sinh an toàn thực phẩm là những hệ thống và quy trình được thiết kế để đảm bảo thực phẩm sản xuất và kinh doanh đáp ứng các yêu cầu an toàn và vệ sinh. Dưới đây là một số chứng chỉ và tiêu chuẩn đánh giá vệ sinh an toàn thực phẩm phổ biến:

• ISO 22000:2018 (Food safety management systems – Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm): ISO 22000 là tiêu chuẩn quốc tế về quản lý an toàn thực phẩm, được ban hành bởi Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế ISO năm 2018. Nó đặt ra các yêu cầu cho hệ thống quản lý an toàn thực phẩm, bao gồm quy trình kiểm soát nguy cơ, kiểm tra nghiệp vụ, và quản lý vận hành liên quan đến thực phẩm.

• HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points – Hệ thống phân tích mối nguy và kiểm soát điểm tới hạn): HACCP là một phương pháp phân tích các mối nguy hại sinh học, hóa học và vật lý gây ảnh hưởng đến thực phẩm, từ đó xác định các điểm giới hạn để kiểm soát an toàn thực phẩm. HACCP là một hệ thống linh hoạt có thể áp dụng trong tất cả các ngành sản xuất, kinh doanh thực phẩm, đồ uống trên thị trường.

• GMP (Good Manufacturing Practices – Thực hành sản xuất tốt): Đây là một tập hợp các quy tắc và quy trình đảm bảo điều kiện sản xuất, đóng gói, gia công thực phẩm trong một môi trường vệ sinh và an toàn. GMP tập trung vào các yếu tố liên quan đến con người, quản lý nguyên liệu, cơ sở vật chất, trang thiết bị sử dụng trong quá trình sản xuất.

• Chứng nhận FSSC 22000 là gì (Food Safety System Certification – Chứng nhận hệ thống an toàn thực phẩm): FSSC 22000 do Hiệp hội chứng nhận ATTP xây dựng dựa trên ISO 22000 và các tiêu chuẩn kỹ thuật ISO khác như ISO TS 22002-1, ISO TS 22002-4, ISO 9001, ISO 14001. Chứng nhận này đặc biệt phù hợp cho các doanh nghiệp thực phẩm để đảm bảo tính nhất quán trong việc đánh giá và chứng nhận an toàn thực phẩm trên toàn cầu.

Kiến thức an toàn thực phẩm cần biết

Những người làm việc trong lĩnh vực sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm như nhân viên bếp, chủ cơ sở kinh doanh và toàn bộ người tiêu dùng đều cần trang bị kiến thức an toàn thực phẩm. Sau đây, Dịch Vụ Thuế 24h sẽ chia sẻ những thông tin hữu ích bạn nên biết.

Vệ sinh an toàn thực phẩm đối với người tiêu dùng

Để bảo vệ sức khỏe của bản thân, gia đình và cộng đồng, người tiêu dùng nên thực hiện những biện pháp dưới đây:

• Chọn thực phẩm chất lượng: Khi mua thực phẩm, hãy chú ý đến nguồn gốc, xuất xứ và nhãn mác của sản phẩm. Bạn chỉ nên lựa chọn thực phẩm từ các thương hiệu uy tín trên thị trường có chứng nhận ATTP như ISO 22000, HACCP, GMP…
• Lựa chọn thực phẩm tươi mới: Khi mua rau, quả, thịt, cá và thủy sản, hãy chú ý đến màu sắc, mùi vị, độ đàn hồi,… Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào bất thường, hãy tránh mua sản phẩm đó.
• Kiểm tra thời hạn sử dụng: Luôn kiểm tra thời hạn sử dụng đối với thực phẩm chế biến sẵn hoặc thực phẩm đóng hộp. Tránh sử dụng thực phẩm đã hết hạn, vì nó có thể gây hại đến sức khỏe.
• Sử dụng nước sạch: Khi chế biến thức ăn và rửa dụng cụ nấu, nên sử dụng nguồn nước sạch. Nếu nguồn nước nơi ở của bạn có dấu hiệu ô nhiễm, cần nhanh chóng tìm hiểu vấn đề và liên hệ đơn vị chuyên nghiệp để xử lý. 
• Nấu chín kỹ: Đối với thức ăn như thịt và cá, nên nấu chín kỹ để tiêu diệt vi sinh vật gây bệnh. Thức ăn nấu chín phải ăn ngay sau khi nấu và không nên để qua đêm.
• Tách thực phẩm sống và thực phẩm chín: Tránh để thực phẩm sống tiếp xúc với thực phẩm chín để ngăn ngừa nhiễm chéo thực phẩm.
• Đảm bảo vệ sinh cá nhân: Người trực tiếp chế biến thức ăn cần đảm bảo rửa tay kỹ bằng xà phòng và giữ gìn móng tay sạch sẽ trước khi tiếp xúc với thực phẩm.
• Giữ gìn vệ sinh nơi chế biến và ăn uống: Nơi chế biến thức ăn cần được dọn dẹp sạch sẽ thường xuyên, thoáng mát và không được tiếp xúc với các nguồn ô nhiễm như chuồng trại, bãi rác, cống rãnh, v.v.
• Tuân thủ các quy định và khuyến nghị: Luôn tuân thủ các quy định và khuyến nghị về vệ sinh an toàn thực phẩm từ các cơ quan chức năng và chuyên gia dinh dưỡng.

Vệ sinh an toàn thực phẩm đối với cơ sở kinh doanh

Cơ sở sản xuất thực phẩm cần tuân thủ các quy định về VSATTP không chỉ để bảo vệ sức khỏe của khách hàng mà còn là điều kiện tiên quyết để được cấp Giấy chứng nhận VSATTP. Dưới đây là những điều bạn cần làm để đảm bảo ATTP trong hoạt động kinh doanh:

• Cơ sở sản xuất, kinh doanh phải tuân thủ chặt chẽ các quy định về ATTP theo Luật an toàn thực phẩm 2010.
• Nhân viên chế biến và chủ cơ sở có trách nhiệm cập nhật kiến thức về ATTP và đảm bảo sức khỏe không mắc các bệnh truyền nhiễm khi tiếp xúc với thực phẩm.
• Duy trì các tiêu chuẩn theo hệ thống quản lý an toàn chất lượng thực phẩm như ISO 22000, HACCP, GMP, FSSC 22000,…

Nếu cơ sở kinh doanh thực phẩm không an toàn, không chỉ gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cho người tiêu dùng mà còn ảnh hưởng đến danh tiếng và đánh mất sự tin tưởng của khách hàng. Thậm chí các trường hợp vi phạm nặng nề, cơ sở còn phải chịu phạt hành chính theo quy định pháp luật.

Cách duy nhất để chứng minh cơ sở kinh doanh thực phẩm tuân thủ VSATTP chính là nhận được giấy chứng nhận VSATTP từ các cơ quan quản lý thực phẩm và kiểm định độc lập. Nếu bạn đang cần hỗ trợ làm thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện VSATTP, hãy liên hệ Dịch Vụ Thuế 24h để nhận tư vấn cụ thể.

Dịch vụ xin cấp giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm tại Dịch Vụ Thuế 24h

Tư Vấn Luật và Dịch Vụ Thuế 24h là đơn vị cung cấp dịch vụ làm giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh hàng đầu tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam. Chúng tôi cam kết mang đến sự tiện lợi cho doanh nghiệp tuân thủ các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm. Mời bạn tham khảo bảng giá dịch vụ xin giấy chứng nhận VSATTP tại Dịch Vụ Thuế 24h:

• Đối với các cơ sở là công ty, mức phí dịch vụ của chúng tôi sẽ từ 12 triệu đồng.
• Đối với các cơ sở là hộ kinh doanh, chi phí sẽ thấp hơn, bắt đầu từ 10 triệu đồng.

Lưu ý rằng, mức phí có thể biến động dựa trên khảo sát của cơ quan có thẩm quyền. Chúng tôi sẽ cung cấp báo giá dịch vụ chi tiết và cụ thể, tuỳ theo nhu cầu riêng của Quý khách. Khách hàng nhận được những lợi ích sau khi sử dụng dịch vụ của chúng tôi:

• Tiết kiệm thời gian và công sức: Chúng tôi sẽ đảm nhận toàn bộ quy trình xin cấp giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm, giúp bạn tập trung vào hoạt động kinh doanh.
• Chuyên nghiệp và hiệu quả: Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, chúng tôi cam kết mang lại sự chuyên nghiệp và đáng tin cậy, đảm bảo rằng bạn sẽ nhận được giấy chứng nhận đúng hạn.
• Đảm bảo tuân thủ quy định mới nhất: Chúng tôi sẽ đảm bảo rằng doanh nghiệp của bạn tuân thủ tất cả các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm, tránh việc vi phạm pháp luật và những hậu quả tiêu cực.
• Hỗ trợ tư vấn 24/7: Ngoài các thủ tục cơ bản, chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ về các vấn đề liên quan đến quy định vệ sinh an toàn thực phẩm.

Như vậy, chúng tôi đã chia sẻ chi tiết về khái niệm vệ sinh an toàn thực phẩm là gì và những quy tắc và tiêu chuẩn quan trọng đối với ngành thực phẩm. Hãy cùng chung tay đảm bảo rằng thực phẩm được sản xuất, chế biến, và phân phối an toàn đến người tiêu dùng.

Nếu bạn là chủ doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh thực phẩm cần làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP, Dịch Vụ Thuế 24h là đối tác đáng tin cậy. Chúng tôi cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp với mức phí linh hoạt, giúp doanh nghiệp đạt được các tiêu chuẩn VSATTP một cách dễ dàng và hiệu quả. Hãy liên hệ với chúng tôi để bắt đầu hành trình kinh doanh của bạn.