Hộ kinh doanh cá thể (HKD) là một đơn vị kinh doanh nhỏ, thường do một cá nhân hoặc một gia đình vận hành và chịu trách nhiệm về tất cả các hoạt động kinh doanh của mình. Khu vực kinh tế cá thể góp phần quan trọng trong việc tạo ra cơ hội việc làm, thúc đẩy sự phát triển kinh tế và giảm bớt phân hoá giàu nghèo trong xã hội. Tuy nhiên, tình trạng trốn thuế, gian lận thuế và nợ đọng thuế trong các HKD vẫn còn tồn tại, gây ra sự mất cân đối trong nguồn thu NSNN.
Để giải quyết tình trạng này, Bộ tài chính đang tập trung vào việc xây dựng Bản đồ số hộ kinh doanh và ra chỉ đạo mới về quản lý thuế hộ kinh doanh cá thể, với mục tiêu tạo ra một môi trường kinh doanh công bằng và minh bạch(1).
Vậy các loại thuế hộ kinh doanh phải nộp là gì? Cách tính thuế hộ kinh doanh cá thể như thế nào? Bài viết này sẽ cập nhật cho bạn những quy định mới nhất về mức đóng thuế hộ kinh doanh cá thể của cơ quan quản lý thuế và thúc đẩy hoạt động kinh doanh bền vững.
Văn bản pháp luật quy định về thuế kinh doanh hộ cá thể
- Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, có hiệu lực từ ngày 01/07/2020: Quy định về việc quản lý các loại thuế hộ kinh doanh thuộc ngân sách nhà nước.
- Nghị định số 126/2020/NĐ-CP, có hiệu lực ngày 05/12/2020: Hướng dẫn thi hành một số quy định của Luật quản lý thuế.
- Nghị định số 22/2020/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 139/2016/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/01/2017: Quy định về lệ phí môn bài hộ kinh doanh cá thể.
- Luật thuế giá trị gia tăng, số 13/2008/QH12, có hiệu lực ngày 01/01/2009: Quy định chung về thuế giá trị gia tăng.
- Luật thuế thu nhập cá nhân, số 04/2007/QH12, có hiệu lực từ ngày 01/01/2009: Quy định chung về thuế thu nhập cá nhân.
- Thông tư số 92/2015/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 30/07/2015: Hướng dẫn đóng thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân cư trú có hoạt động kinh doanh.
- Thông tư số 100/2021/TT-BTC sửa đổi, bổ sung Thông tư số 40/2021/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 01/08/2021: Hướng dẫn thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh cá thể.
Các loại thuế hộ kinh doanh phải nộp hiện nay
Theo quy định pháp luật hiện nay, các loại thuế hộ kinh doanh cá thể phải nộp bao gồm:
- Thuế (lệ phí) môn bài: Các mức thu thuế được quy định theo bình quân doanh thu hàng năm của hộ kinh doanh. Ví dụ: Hộ kinh doanh có doanh thu 200 triệu đồng/năm cần nộp mức thuế môn bài là 300.000 đồng.
- Thuế giá trị gia tăng (GTGT): Được tính dựa trên tỷ lệ phần trăm thuế áp dụng cho doanh thu trong quá trình sản xuất hoặc cung cấp dịch vụ cho người tiêu dùng.
- Thuế thu nhập cá nhân (TNCN): Được tính dựa trên thu nhập của cá nhân nhận được từ hoạt động kinh doanh.
Ngoài ra, đặc điểm kinh doanh hộ gia đình là do cá nhân hay các thành viên trong một hộ gia đình tham gia hoạt động kinh doanh. Tùy thuộc vào lĩnh vực và mặt hàng kinh doanh, hộ kinh doanh có thể phải đóng một số khoản thuế khác như thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường,…
Các phương pháp tính thuế kinh doanh hộ gia đình
Hộ kinh doanh cá thể có thể cân nhắc và lựa chọn hình thức kê khai và đóng thuế phù hợp nhất dựa trên quy mô kinh doanh và ngành, nghề kinh doanh chính. Căn cứ vào Điều 5 – 9 Thông tư số 40/2021/TT-BTC, dưới đây là các phương pháp tính thuế kinh doanh hộ gia đình phổ biến:
- Phương pháp kê khai
Phương pháp kê khai là cách tính thuế áp dụng cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có quy mô lớn về doanh thu và số lượng lao động hoặc chưa đáp ứng quy mô lớn nhưng chọn nộp thuế theo phương pháp này.
- Phương pháp khai thuế theo từng lần phát sinh
Phương pháp khai thuế theo từng lần phát sinh áp dụng cho cá nhân kinh doanh không thường xuyên và không có địa điểm kinh doanh cố định như là cửa hàng, nhà xưởng, nhà kho, bến, bãi,…Trong đó, đối tượng kinh doanh không thường xuyên được xác định dựa trên đặc điểm hoạt động của từng lĩnh vực, ngành nghề và do cá nhân tự xác định để lựa chọn phương pháp khai thuế.
- Phương pháp khoán
Đối với hộ kinh doanh không thuộc hai trường hợp nộp thuế theo phương pháp kê khai và theo từng lần phát sinh, thì sẽ áp dụng phương pháp tính thuế khoán.
- Phương pháp tính thuế với các trường hợp tổ chức, cá nhân khai thuế thay, nộp thuế thay cho cá nhân
Các trường hợp tổ chức hoặc cá nhân được giao trách nhiệm khai và nộp thuế thay cho một cá nhân bao gồm:
- Tổ chức thuê tài sản của cá nhân, mà trong thỏa thuận hợp đồng có ghi bên thuê là người nộp thuế.
- Mối quan hệ hợp tác kinh doanh
- Chi trả thưởng, bồi thường cho hộ khoán
- Chi trả thu nhập từ sản phẩm, dịch vụ số cho cá nhân theo thỏa thuận với nhà cung cấp nền tảng số ở nước ngoài
- Tổ chức bao gồm cả chủ sở hữu Sàn giao dịch thương mại điện tử đại diện khai thuế cho cá nhân, theo quy định của pháp luật dân sự.
- Phương pháp tính thuế với các trường hợp đặc thù
Các trường hợp đặc thù bao gồm cá nhân cho thuê tài sản và cá nhân làm đại lý xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp thì áp dụng phương pháp tính thuế riêng biệt. Cụ thể như sau:
- Đối với cá nhân cho thuê các loại tài sản như nhà, mặt bằng, phương tiện vận tải, và không bao gồm dịch vụ lưu trú. Cá nhân có thể khai thuế theo từng lần phát sinh trong kỳ hạn thanh toán hoặc theo năm dương lịch.
- Cá nhân làm đại lý trực tiếp cho doanh nghiệp xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp không cần trực tiếp khai thuế, nhưng doanh nghiệp có trách nhiệm khấu trừ và khai nộp thuế TNCN nếu xác định số tiền hoa hồng trả cho cá nhân tại đơn vị trong năm dương lịch trên 100 triệu đồng. Trường hợp này phải tuân thủ quy định của pháp luật về quản lý thuế và thực hiện khai thuế theo tháng hoặc quý.
Hộ kinh doanh cá thể nộp thuế như thế nào?
Sau khi đã xác định được phương pháp tính thuế hộ kinh doanh cá thể phù hợp, câu hỏi đặt ra là hộ kinh doanh đóng thuế như thế nào?
Hãy tìm hiểu chi tiết về cách tính mỗi loại thuế và các quy định liên quan, dưới đây là hướng dẫn cách tính thuế hộ kinh doanh cá thể đối với từng trường hợp cụ thể:
Cách tính thuế môn bài hộ kinh doanh cá thể
Để tính mức thuế môn bài hộ kinh doanh cá thể cần nộp, trước hết, chúng ta cần nắm rõ các bậc lệ phí môn bài theo quy định pháp luật. Theo Nghị định 22/2020/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 139/2016/NĐ-CP, mức lệ phí môn bài được xác định dựa trên doanh thu bình quân hàng năm của hộ kinh doanh (theo hướng dẫn của Bộ Tài chính). Cụ thể như sau:
- Doanh thu trên 500 triệu đồng/năm: Lệ phí môn bài là 1 triệu đồng/năm.
- Doanh thu từ 300 đến 500 triệu đồng/năm: Lệ phí môn bài là 500.000 đồng/năm.
- Doanh thu từ 100 đến 300 triệu đồng/năm: Lệ phí môn bài là 300.000 đồng/năm.
- Doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống hoặc thuộc các trường hợp được miễn lệ phí môn bài theo quy định: Không phải nộp lệ phí môn bài.
Đặc biệt, theo quy định hiện hành, các hộ kinh doanh thành lập sau ngày 25/02/2020, thì thời điểm bắt đầu xác định doanh thu tính thuế môn bài là từ tháng 1 của năm tiếp theo sau năm thành lập.
Ví dụ cụ thể: Hộ gia đình anh A mở một xưởng sản xuất đồ gỗ vào tháng 10/2023, họ được miễn lệ phí môn bài năm 2023. Sang năm 2024, nếu doanh thu của hộ kinh doanh là 200 triệu đồng, anh A sẽ phải nộp lệ phí môn bài là 300.000 đồng/năm.
Ngoài lệ phí môn bài ra, khi đăng ký hộ kinh doanh cá thể thì người kinh doanh cần phải nộp thêm lệ phí đăng ký hộ kinh doanh đúng theo quy định.
Cách tính thuế khoán cho hộ kinh doanh cá thể
Hai loại thuế khoán thường thấy ngoài lệ phí môn bài đó là thuế GTGT và thuế TNCN. Quy định về mức thuế và cách tính hai loại thuế này được nêu tại Thông tư số 40/2021/TT-BTC và được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 100/2021/TT-BTC. Dưới đây là một số lưu ý chung về cách tính thuế khoán:
- Cơ quan thuế xác định mức thuế khoán dựa vào tài liệu kê khai của hộ kinh doanh, cơ sở dữ liệu thuế và ý kiến của Hội đồng tư vấn thuế tại xã, phường, thị trấn.
- Doanh thu được xem xét để tính thuế khoán thực tế phải nộp là số doanh thu ứng với số tháng thực tế kinh doanh trong năm.
- Mức thuế khoán được tính hàng năm hoặc theo tháng đối với trường hợp kinh doanh theo thời vụ.
- Hộ khoán không phải thực hiện chế độ kế toán. Nếu hộ sử dụng hóa đơn lẻ thì phải lưu trữ và xuất trình các hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo từng lần phát sinh.
- Hộ khoán phải thông báo cho cơ quan thuế để điều chỉnh mức thuế khoán nếu ngừng hoặc tạm ngừng kinh doanh trong năm.
- Khi mới ra kinh doanh (chưa đủ 12 tháng năm dương lịch), hộ khoán chỉ phải nộp thuế GTGT, TNCN nếu doanh thu vượt 100 triệu đồng.
- Khi hộ kinh doanh nhận được thông báo từ cơ quan thuế về số thuế khoán phải nộp vào đầu năm, thì họ bắt buộc phải thực hiện nộp thuế theo thông báo.
Nếu bạn chưa rõ thuế khoán là gì có thể tham khảo thêm bài viết “Thuế khoán là gì? Cách tính mức thuế khoán hộ kinh doanh”
Cách tính thuế GTGT cho hộ kinh doanh
Theo Luật thuế GTGT, mọi cá nhân và hộ gia đình sản xuất, kinh doanh các sản phẩm chịu thuế GTGT (trừ các trường hợp miễn thuế) mà có doanh thu trung bình năm trên 100 triệu đồng, đều có trách nhiệm kê khai và đóng thuế GTGT đúng thời hạn theo thông báo của cơ quan thuế.
Công thức tính thuế GTGT cho hộ kinh doanh như sau:
Số thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế GTGT x Tỷ lệ thuế GTGT (%)
Cách tính thuế thu nhập cá nhân cho hộ kinh doanh
Hộ kinh doanh cá thể có chủ hộ là cá nhân cư trú hoặc không cư trú nhưng có phát sinh thu nhập chịu thuế theo quy định tại Điều 2, 3 Luật Thuế TNCN, thì phải đóng thuế TNCN theo phương pháp khoán. Cụ thể cách tính tương tự với thuế GTGT, trong đó công thức tính như sau:
Số thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế TNCN x Thuế suất TNCN (%)
Ngoài ra, căn cứ tính thuế GTGT và thuế TNCN được xác định theo quy tắc nêu tại Điều 10 Thông tư số 40/2021/TT-BTC như sau:
- Doanh thu tính thuế bao gồm toàn bộ doanh thu chịu thuế từ tiền bán hàng, tiền hoa hồng, gia công và cung ứng dịch vụ trong kỳ tính thuế.
- Trường hợp hộ kinh doanh cá thể đăng ký nhiều ngành, nghề lĩnh vực kinh doanh khác nhau, sẽ phải kê khai và áp dụng tỷ lệ % thuế tính trên doanh thu của từng lĩnh vực cụ thể. Bạn có thể tra cứu tỷ lệ này tại Danh mục ngành, nghề tính thuế GTGT và thuế TNCN tại Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư số 40/2021/TT-BTC.
- Trường hợp bạn không thể xác định được chính xác doanh thu tính thuế của lĩnh vực, ngành nghề kinh doanh, cơ quan thuế có thẩm quyền sẽ ấn định doanh thu theo quy định pháp luật.
Ngoài ra, thời điểm xác định doanh thu tính thuế khoán quy định như sau:
- Đối với cá nhân kinh doanh là từ ngày 20/11 đến 15/12 của năm trước năm tính thuế.
- Đối với hộ kinh doanh có sử dụng hóa đơn, thời điểm xác định doanh thu là khi bàn giao hàng hóa, hoàn thành dịch vụ hoặc nghiệm thu/bàn giao công trình.
- Trường hợp đặc biệt khi hộ khoán mới ra kinh doanh hoặc quyết định thay đổi đăng ký kinh doanh trong năm thì phải xác định doanh thu tính thuế khoán của năm đó trong vòng 10 ngày, kể từ ngày bắt đầu kinh doanh hoặc ngày có sự thay đổi.
Ví dụ minh họa: Một cửa hàng tạp hóa Y bắt đầu hoạt động từ tháng 4/2023 tới tháng 12/2023 thì tạm ngừng kinh doanh. Doanh thu của cửa hàng trong 8 tháng hoạt động là 80 triệu đồng, với mức trung bình 10 triệu đồng mỗi tháng. Như vậy, doanh thu tính thuế trong cả năm 2023 của hộ X dự kiến là 120 triệu đồng (trên 100 triệu đồng).
Theo đó, hộ kinh doanh Y phải nộp thuế GTGT và TNCN tương ứng với doanh thu thực tế phát sinh trong năm là 80 triệu đồng, cụ thể như sau:
- Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu thực tế x Tỉ lệ thuế GTGT đối với ngành phân phối, cung cấp hàng hóa là 1% = 80 triệu x 1% = 800.000 đồng.
- Thuế TNCN phải nộp = Doanh thu thực tế x Thuế suất TNCN đối với ngành phân phối, cung cấp hàng hóa là 0,5% = 80 triệu x 0.5% = 400.000 đồng.
Vậy, hộ kinh doanh Y sẽ phải nộp tổng cộng số tiền thuế khoán cho cơ quan thuế là 1.200.000 đồng.
Cách tính thuế theo phương pháp kê khai
Tính thuế theo phương pháp kê khai là một phương thức đơn giản và linh hoạt cho hộ kinh doanh có quy mô lớn. Dưới đây là các điểm cơ bản cần lưu ý về phương pháp tính thuế này:
- Căn cứ vào Nghị định 126/2020/NĐ-CP và Luật Quản lý thuế, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có thể tự nguyện thực hiện khai báo thuế theo tháng, trừ trường hợp đáp ứng tiêu chí khai thuế theo quý.
- Tương tự với phương pháp khoán, công thức tính thuế theo phương pháp kê khai dựa trên tỷ lệ phần trăm trên doanh thu thực tế phát sinh trong tháng hoặc quý tính thuế.
- Doanh thu tính thuế là tổng số tiền thu nhập từ hoạt động kinh doanh trừ đi các khoản chi phí hợp lý phát sinh trong kỳ tính thuế.
- Tỷ lệ thuế được áp dụng theo quy định của pháp luật thuế.
Một số quy định khác về kỳ khai thuế và thời hạn nộp hồ sơ thuế:
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh mới ra kinh doanh được lựa chọn khai thuế giá trị gia tăng theo quý.
- Thời hạn nộp hồ sơ và thuế phụ thuộc vào kỳ khai thuế (theo tháng hoặc quý).
- Trường hợp xác định doanh thu tính thuế không phù hợp, cơ quan thuế thực hiện ấn định lại.
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai không phải quyết toán thuế và phải tuân thủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ theo quy định.
Như vậy, với câu hỏi hộ kinh doanh nộp thuế như thế nào? Chúng tôi đã giải đáp tường tận với hướng dẫn về cách tính thuế hộ kinh doanh cá thể theo quy định hiện hành.
Nếu bạn có thắc mắc hay cần tư vấn thêm về quá trình nộp thuế, hãy liên hệ với chuyên gia của Dịch Vụ Thuế 24h. Chúng tôi sẵn lòng hỗ trợ bạn giải quyết mọi vấn đề liên quan thuế – luật doanh nghiệp.
Đăng ký thành lập hộ kinh doanh cá thể nhanh chóng tại Dịch Vụ Thuế 24h
Dịch Vụ Thuế 24h là đơn vị có hơn 11 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn thuế và cung cấp dịch vụ làm thủ tục pháp lý trọn gói. Nếu bạn đang gặp khó khăn trong quá trình thành lập hộ kinh doanh hoặc không có thời gian tự thực hiện thủ tục, chúng tôi tự hào là địa chỉ tin cậy, giúp bạn hoàn tất mọi công đoạn một cách nhanh chóng và hiệu quả.
Với cam kết “Nhanh chóng – Chuyên nghiệp – Uy tín”, Dịch vụ Thuế 24h đã trở thành lựa chọn hàng đầu của doanh nghiệp với dịch vụ đa dạng. Đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm của chúng tôi luôn đảm bảo mang lại sự hài lòng tối đa cho khách hàng.
Tham khảo cách đăng ký kinh doanh hộ cá thể và quy trình triển khai dịch vụ thành lập hộ kinh doanh cá thể tại Dịch Vụ Thuế 24h:
- Tư vấn miễn phí: Chúng tôi sẽ tư vấn cho bạn về các bước cần thiết và các giấy tờ cần chuẩn bị để thành lập hộ kinh doanh cá thể.
- Chuẩn bị hồ sơ: Hỗ trợ thu thập và chuẩn bị hồ sơ thành lập hộ kinh doanh cá thể, bao gồm đơn đề nghị đăng ký kinh doanh (mẫu đăng ký kinh doanh hộ cá thể), biên bản thỏa thuận góp vốn, và các văn bản ủy quyền khác.
- Làm thủ tục đăng ký thành lập: Chúng tôi sẽ đại diện cho chủ hộ kinh doanh tiến hành nộp hồ sơ thành lập hộ kinh doanh cá thể tại cơ quan đăng ký, theo dõi sát sao tiến độ để đảm bảo thủ tục diễn ra thuận lợi.
- Nhận giấy chứng nhận: Sau khi hoàn thành quy trình, chúng tôi sẽ nhận giấy chứng nhận thành lập hộ kinh doanh cá thể và bàn giao tận nơi cho bạn.
- Hỗ trợ hoàn tất các thủ tục kê khai và nộp thuế (nếu khách có nhu cầu): Đội ngũ chuyên gia sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ bạn thực hiện các thủ tục nộp thuế hộ kinh doanh tại cơ quan thuế.
Hiện tai, chúng tôi cung cấp dịch vụ đăng ký hộ kinh doanh cá thể trọn gói với chi phí vô cùng cạnh tranh. Chỉ với 1.500.000 đồng, bạn có thể yên tâm trải nghiệm dịch vụ chuyên nghiệp, bao gồm tất cả các chi phí liên quan và cam kết không có chi phí ẩn. Thời gian giải quyết hồ sơ và hoàn thành dịch vụ cũng chỉ từ 03-05 ngày làm việc.
Câu hỏi thường gặp
Trường hợp nào hộ kinh doanh cá thể được miễn thuế?
Ba trường hợp sau đây được miễn thuế hộ kinh doanh cá thể:
- Hộ kinh doanh cá thể có doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong năm dương lịch không vượt quá 100 triệu đồng, theo quy định của pháp luật về thuế GTGT và thuế TNCN.
- Đối với hộ kinh doanh theo hình thức nhóm cá nhân, hộ gia đình, áp dụng miễn thuế cho người đại diện duy nhất của hộ với mức doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống.
- Các hộ kinh doanh trong các ngành sản xuất muối, nuôi trồng thủy hải sản, và dịch vụ hậu cần nghề cá cũng được miễn thuế môn bài nếu doanh thu không vượt quá 100 triệu đồng/năm.
Hộ kinh doanh cá thể có phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp?
Dựa vào quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2008 và các văn bản hướng dẫn liên quan, hộ kinh doanh cá thể không phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp.
Luật chỉ quy định người nộp thuế thu nhập doanh nghiệp bao gồm các tổ chức và cá nhân được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam hoặc pháp luật nước ngoài có cơ sở thường trú hoặc không có cơ sở thường trú tại Việt Nam. Trong đó, hộ kinh doanh cá thể không nằm trong danh sách này.
Ngoài khoản thuế thu nhập doanh nghiệp ra thì cũng giống như hộ kinh doanh cá thể. Các khoản thuế doanh nghiệp phải nộp bao gồm: Thuế môn bài, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân và thêm vào đó là các loại thuế mà doanh nghiệp nộp riêng theo từng lĩnh vực kinh doanh.
Có thể bạn quan tâm:
- Số vốn kinh doanh hộ gia đình tối thiểu là bao nhiêu?
- Cách tra cứu thông tin hộ kinh doanh cá thể chính xác nhất
Trên đây là toàn bộ những thông tin và hướng dẫn bạn cần biết về thuế hộ kinh doanh cá thể. Để đảm bảo tính chính xác và tuân thủ pháp luật, việc sử dụng các dịch vụ chuyên nghiệp như Dịch Vụ Thuế 24h là một lựa chọn thông minh.
Với đội ngũ chuyên viên tư vấn giàu kinh nghiệm, Dịch Vụ Thuế 24h cam kết mang lại sự hỗ trợ toàn diện cho hộ kinh doanh. Liên hệ ngay Dịch Vụ Thuế 24h qua Hotline và duy trì hoạt động hiệu quả và phát triển bền vững.
*Nguồn tham khảo:
(1): https://dangcongsan.vn/kinh-te-va-hoi-nhap/ban-do-so-ho-kinh-doanh-se-ho-tro-tot-hon-cho-ho-kinh-doanh-nguoi-dan-doanh-nghiep-655804.html
