Hướng dẫn cách thành lập công ty nhỏ cho người mới

Nửa đầu năm 2025, thị trường ghi nhận sự trở lại và ra đời của hơn 152 nghìn doanh nghiệp, trong đó có hơn 91 nghìn doanh nghiệp mới và hơn 61 nghìn doanh nghiệp tái gia nhập⁽¹⁾. Mức tăng trưởng 26,5% so với năm trước là tín hiệu tích cực, nhưng cũng đồng nghĩa với áp lực cạnh tranh lớn hơn cho người khởi nghiệp.

Trong bối cảnh này, việc nắm rõ quy định và quy trình thành lập doanh nghiệp nhỏ sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian, giảm rủi ro và nhanh chóng tận dụng cơ hội thị trường.

Nhiều chủ doanh nghiệp cho rằng thủ tục thành lập doanh nghiệp nhỏ chỉ là nộp hồ sơ và chờ giấy phép. Trên thực tế, một sai sót nhỏ trong loại hình, tên gọi hoặc ngành nghề đăng ký có thể khiến hồ sơ của bạn bị từ chối, mất cơ hội kinh doanh, hoặc phát sinh nghĩa vụ thuế không mong muốn. 

Hãy cùng Dịch Vụ Thuế 24h cập nhật ngay các điều kiện và cách thành lập công ty nhỏ theo quy định mới nhất năm 2025!

Văn bản pháp luật liên quan đến thành lập doanh nghiệp nhỏ

• Luật Doanh nghiệp 2020, Luật sửa đổi Luật Doanh nghiệp số 76/2025/QH15 quy định các điều kiện thành lập, vận hành doanh nghiệp có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.
• Nghị định 168/2025/NĐ-CP: Hướng dẫn trình tự, thủ tục đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh; liên thông dữ liệu đăng ký với cơ quan thuế, bảo hiểm,…
• Nghị định 80/2021/NĐ-CP: Hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
• Nghị định 126/2020/NĐ-CP: Liên quan chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế.

Hiểu đúng về doanh nghiệp nhỏ

Nhiều công ty khởi nghiệp bỏ lỡ các ưu đãi thuế, vốn hỗ trợ và quyền lợi pháp lý chỉ vì hiểu sai “doanh nghiệp nhỏ”. Bạn có chắc mình đã nắm rõ về khái niệm này? Cùng Dịch Vụ Thuế 24h tìm hiểu chi tiết.

Doanh nghiệp nhỏ là gì?

Doanh nghiệp nhỏ là mô hình thuộc nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, có quy mô vốn hoặc doanh thu hằng năm và số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm đều nằm trong giới hạn tối đa do pháp luật quy định cho từng lĩnh vực hoạt động cụ thể.

Không ít khách hàng nghĩ rằng chỉ cần vốn ít và vài nhân viên là mặc nhiên được coi là doanh nghiệp nhỏ. Nhưng Nghị định 80/2021/NĐ-CP quy định rất chặt: khái niệm này chỉ áp dụng cho doanh nghiệp đáp ứng đồng thời 2 nhóm tiêu chí về tài chính và nhân sự, và phải xét theo ngành nghề hoạt động.

• Về tài chính, cơ quan quản lý lấy tổng doanh thu năm hoặc tổng nguồn vốn làm cơ sở, chọn số nào lớn hơn để so sánh với ngưỡng quy định. 
• Về nhân sự, họ tính số lao động bình quân năm tham gia bảo hiểm xã hội, đây là điểm nhiều doanh nghiệp bỏ qua khi tự xác định quy mô.

Mỗi lĩnh vực như nông nghiệp, công nghiệp hay dịch vụ có ngưỡng riêng, không áp dụng chung một con số cho tất cả. Nếu vượt ngưỡng ở bất kỳ tiêu chí nào, dù chỉ một, doanh nghiệp sẽ bị xếp sang nhóm “vừa” và mất đi những chính sách hỗ trợ dành cho nhóm nhỏ.

Ví dụ, trong nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản, mức trần về vốn hoặc doanh thu là 20 tỷ đồng, kèm tối đa 100 lao động tham gia BHXH. Lĩnh vực công nghiệp và xây dựng được phép lớn hơn một chút: vốn hoặc doanh thu tối đa 50 tỷ đồng, nhưng số lao động vẫn không vượt quá 100 người. Riêng thương mại và dịch vụ, tuy giới hạn vốn/doanh thu cũng là 50 tỷ đồng, nhưng yêu cầu nhân sự khắt khe hơn – tối đa chỉ 50 người tham gia BHXH. 

Cách xác định doanh nghiệp nhỏ theo quy định

Để xác định một doanh nghiệp thuộc nhóm “nhỏ”, cơ quan quản lý không dựa vào loại hình pháp lý (Công ty TNHH, Cổ phần hay Doanh nghiệp tư nhân) mà dựa vào số liệu thực tế trong năm.

Chỉ khi cả hai tiêu chí đều trong giới hạn, doanh nghiệp mới được xếp loại “nhỏ”. Việc xác định đúng quy mô ngay từ đầu giúp doanh nghiệp tận dụng chính sách hỗ trợ và tránh sai phạm kê khai.

Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ như sau:

• Tổng hợp báo cáo tài chính năm để lấy số liệu doanh thu và tổng nguồn vốn thực tế.
• Thống kê số lao động tham gia BHXH bình quân năm từ dữ liệu nhân sự.
• Xác định ngành nghề chính xác theo mã ngành đăng ký để áp đúng ngưỡng pháp luật.
• So sánh với tiêu chí quy định về doanh thu/vốn và lao động để xác định mình ở nhóm nào.

Sai sót phổ biến là các nhà sáng lập chỉ căn cứ vào vốn điều lệ ghi trên giấy phép, trong khi cơ quan quản lý xét vốn thực tế hoặc doanh thu phát sinh. Nếu xác định sai, doanh nghiệp không chỉ mất cơ hội hưởng ưu đãi thuế hay hỗ trợ vốn, mà còn có thể bị truy thu hoặc xử phạt hành chính khi tham gia các chương trình hỗ trợ dành riêng cho doanh nghiệp nhỏ.

Các điều kiện thành lập doanh nghiệp nhỏ

Dưới đây là những điều kiện pháp lý bắt buộc khi thành lập doanh nghiệp nhỏ mà các nhà sáng lập cần biết.

Chủ thể doanh nghiệp nhỏ

Người thành lập doanh nghiệp phải đủ 18 tuổi, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ và không thuộc nhóm bị cấm theo quy định Luật Doanh nghiệp 2020 (sửa đổi 2025).

Doanh nghiệp nhỏ vẫn tuân nguyên tắc này, bất kể quy mô vốn. Trên thực tế, một số trường hợp như cán bộ, công chức, sĩ quan,… bị cấm góp vốn thành lập, nếu cố tình đứng tên hộ hoặc tham gia góp vốn sẽ bị xử lý, thậm chí buộc giải thể.

Loại hình doanh nghiệp nhỏ

Doanh nghiệp nhỏ có thể lựa chọn các loại hình phổ biến: Công ty TNHH, Công ty Cổ phần, hoặc Doanh nghiệp tư nhân.

Luật mới 2025 cho phép thủ tục chuyển đổi loại hình linh hoạt hơn, nhưng vẫn cần cân nhắc: Công ty TNHH phù hợp khi muốn giới hạn trách nhiệm, Cổ phần thuận lợi gọi vốn, còn DNTN thì đơn giản nhưng chủ sở hữu phải chịu trách nhiệm vô hạn.

Tên của doanh nghiệp nhỏ

Tên phải tuân theo nguyên tắc: gồm loại hình + tên riêng, không trùng với doanh nghiệp đã đăng ký trên Cơ sở dữ liệu quốc gia. Nếu doanh nghiệp vi phạm quy định về tên, ví dụ dùng tên trùng hoặc dễ gây nhầm lẫn như tên “Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Minh An” và tên “Công ty TNHH Thương mại Minh An”, sẽ không được cấp giấy phép đăng ký hoặc đăng ký thay đổi tên.

Ngoài ra, doanh nghiệp có thể bị buộc phải đổi tên trong thời hạn quy định, từ đó phát sinh thêm chi phí về thương hiệu, quảng bá, và các thủ tục không mong muốn.

Ngành nghề đăng ký kinh doanh

Chỉ được kinh doanh ngành nghề pháp luật cho phép. Với ngành nghề kinh doanh có điều kiện như dịch vụ bảo vệ, vận tải, an toàn thực phẩm,… doanh nghiệp nhỏ vẫn phải đáp ứng đủ điều kiện vốn pháp định, chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép con.

Luật sửa đổi 2025 bổ sung danh mục ngành nghề mới và cắt giảm một số thủ tục, nhưng thực tiễn vẫn cần rà soát kỹ để tránh hoạt động “vượt rào” bị phạt hoặc đình chỉ.

Vốn thành lập doanh nghiệp nhỏ

Luật không quy định mức vốn tối thiểu chung, trừ ngành nghề yêu cầu vốn pháp định. Tuy nhiên, để được xếp vào nhóm “doanh nghiệp nhỏ”, vốn thực tế (hoặc doanh thu) phải nằm trong ngưỡng ngành nghề theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP.

Các chuyên gia Dịch Vụ Thuế 24h thường khuyên khách hàng nên kê khai vốn điều lệ sát với khả năng góp để tránh rủi ro trách nhiệm pháp lý khi phát sinh nghĩa vụ tài chính vượt khả năng.

Trụ sở đặt doanh nghiệp nhỏ

Trụ sở phải có địa chỉ rõ ràng trên lãnh thổ Việt Nam, không đặt tại căn hộ chung cư dùng để ở (trừ phần thương mại được phép kinh doanh).

Từ 2025, dữ liệu địa chỉ có thể được liên thông với cơ quan thuế và bảo hiểm, giúp các cơ quan quản lý giám sát hoạt động thực tế hơn. Do vậy, chủ doanh nghiệp nhỏ nên chọn địa điểm ổn định ít nhất 1-3 năm để tránh rắc rối thủ tục khi thay đổi.

Hồ sơ đăng ký thành lập công ty nhỏ

Chuẩn bị đầy đủ, đúng mẫu và đúng quy định trọn bộ hồ sơ đăng ký thành lập công ty nhỏ sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, tránh lỡ cơ hội kinh doanh ngay từ giai đoạn khởi đầu.

Hồ sơ đăng ký thành lập công ty nhỏ

(áp dụng theo Luật Doanh nghiệp 2020, Luật sửa đổi bổ sung và hướng dẫn mới nhất năm 2025):

• Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp theo mẫu chuẩn.
• Điều lệ công ty (áp dụng cho Công ty TNHH, Cổ phần).
• Danh sách thành viên (đối với Công ty TNHH hai thành viên trở lên) hoặc danh sách cổ đông sáng lập (đối với Công ty Cổ phần).
• Bản sao giấy tờ pháp lý của cá nhân (CMND/CCCD/Hộ chiếu) hoặc tổ chức góp vốn.
• Giấy ủy quyền (nếu không trực tiếp nộp hồ sơ).
• Văn bản xác nhận vốn pháp định, chứng chỉ hành nghề (nếu kinh doanh ngành nghề có điều kiện).

Quy trình các bước thành lập doanh nghiệp nhỏ chi tiết

Quy trình thành lập doanh nghiệp nhỏ gồm một chuỗi bước pháp lý và hành chính, yêu cầu các chủ doanh nghiệp, nhà sáng lập có sự chuẩn bị kỹ lưỡng để tránh mất thời gian và chi phí sửa sai.

Ghi nhớ ngay các bước đăng ký thành lập công ty nhỏ dưới đây.

Bước 1: Chuẩn bị thông tin và soạn thảo hồ sơ

Bao gồm xác định loại hình doanh nghiệp, tên, địa chỉ trụ sở, vốn điều lệ, danh sách thành viên/cổ đông, ngành nghề kinh doanh. Hồ sơ phải đúng mẫu theo quy định mới nhất năm 2025, kèm bản sao hợp lệ giấy tờ pháp lý của cá nhân/tổ chức góp vốn.

Sai sót nhỏ như địa chỉ viết không thống nhất cũng có thể khiến hồ sơ của bạn bị trả lại.

Bước 2: Nộp hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp nhỏ

Có thể nộp trực tiếp tại Phòng Đăng ký kinh doanh (Sở Kế hoạch và Đầu tư) hoặc qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Khi nộp online, nên scan tài liệu rõ nét, ký số đầy đủ để tránh yêu cầu bổ sung

Lưu ý: thời gian xử lý hồ sơ thường 3-5 ngày làm việc nếu hợp lệ.

Bước 3: Nhận giấy phép thành lập doanh nghiệp nhỏ

Nếu hồ sơ đạt yêu cầu, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

. Đây là giấy tờ pháp lý xác nhận tư cách pháp nhân, mã số thuế và thông tin cơ bản của công ty. Bạn nên kiểm tra kỹ các thông tin trên giấy phép để kịp thời điều chỉnh nếu có sai sót.

Bước 4: Công bố thông tin đăng ký doanh nghiệp nhỏ

Trong vòng 30 ngày kể từ khi được cấp giấy phép, doanh nghiệp phải công bố thông tin trên Cổng thông tin quốc gia. Nếu không thực hiện hoặc công bố sai nội dung, sẽ bị phạt và buộc khắc phục theo quy định. Đây là bước nhiều doanh nghiệp nhỏ bỏ qua vì nghĩ không thiết yếu.

Bước 5: Khắc dấu cho doanh nghiệp nhỏ

Doanh nghiệp tự quyết định số lượng, hình thức, nội dung con dấu nhưng cần đảm bảo có tên công ty và mã số doanh nghiệp. Không còn thủ tục thông báo mẫu dấu như trước, nhưng nên lưu ý bảo quản và quản lý chặt để tránh bị lợi dụng ký kết trái phép.

Bước 6: Treo biển hiệu công ty

Biển hiệu cần đặt tại trụ sở chính, thể hiện rõ tên, mã số doanh nghiệp, địa chỉ. Nếu không có biển hiệu, khi cơ quan thuế kiểm tra thực tế có thể coi là “không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký” và đình chỉ mã số thuế. Với doanh nghiệp nhỏ, đây là rủi ro lớn vì khôi phục lại rất tốn thời gian.

Bước 7: Mở tài khoản ngân hàng

Tài khoản này dùng để giao dịch, nộp thuế và nhận thanh toán. Sau khi mở, phải thông báo số tài khoản cho cơ quan thuế qua cổng điện tử. Doanh nghiệp nhỏ có thể cân nhắc các ngân hàng có phí quản lý thấp, hỗ trợ tốt cho giao dịch online để tiết kiệm chi phí vận hành.

Bước 8: Mua chữ ký số và hóa đơn điện tử

Chữ ký số bắt buộc để kê khai thuế, nộp báo cáo, ký hợp đồng điện tử. Hóa đơn điện tử cũng là yêu cầu chung từ năm 2022, theo Nghị định số 123/2020/NĐ-CP. Doanh nghiệp nhỏ nên chọn gói dịch vụ trọn gói từ nhà cung cấp uy tín, tránh mua rẻ nhưng thiếu hỗ trợ kỹ thuật.

Bước 9: Kê khai thuế và đóng thuế ban đầu

Doanh nghiệp nhỏ mới thành lập được miễn thuế môn bài trong năm đầu tiên, nhưng vẫn nên nộp tờ khai để tránh bị xử phạt hành chính.

Với thuế môn bài, theo Khoản 1 Điều 10 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp mới thành lập phải nộp tờ khai thuế môn bài chậm nhất vào ngày 30/01 của năm liền kề sau năm thành lập hoặc bắt đầu hoạt động. Ngoài ra, cần thực hiện đăng ký phương pháp tính thuế GTGT (theo khấu trừ hoặc trực tiếp).

Bước 10: Thực hiện góp vốn vào doanh nghiệp nhỏ

Thời hạn góp vốn là 90 ngày kể từ ngày được cấp giấy phép. Nếu không góp đủ vốn như đã đăng ký, phải điều chỉnh vốn điều lệ và tỷ lệ góp vốn. Nhiều doanh nghiệp nhỏ chủ quan bỏ qua bước này có thể bị xử phạt và ảnh hưởng uy tín pháp lý khi làm việc với đối tác hoặc ngân hàng.

Thành lập công ty nhỏ không quá phức tạp, nhưng nếu thiếu bước hoặc sai hồ sơ, bạn sẽ mất thời gian, chi phí đáng kể. Dịch vụ chuyên nghiệp sẽ giúp bạn tránh rủi ro ngay từ đầu, hãy tham khảo Dịch Vụ Thuế 24h có thể giúp gì cho bạn!

Dịch Vụ Thuế 24h đồng hành và hỗ trợ thành lập doanh nghiệp nhỏ

Thành lập doanh nghiệp nhỏ không chỉ có các thủ tục nộp hồ sơ và chờ giấy phép, mà quan trọng hơn là quá trình hiểu rõ các quy định pháp luật mới, sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tránh những rủi ro “ẩn” mà nhiều chủ doanh nghiệp lần đầu chưa lường trước.

Với nhiều năm kinh nghiệm tư vấn và thực hiện thủ tục pháp lý, Công ty TNHH Tư Vấn Luật Và Dịch Vụ Thuế 24h cam kết đồng hành từ khâu ý tưởng đến khi doanh nghiệp của khách hàng chính thức hoạt động, đảm bảo mọi bước đi đều đúng quy định và tối ưu chi phí.

Tại sao nên chọn dịch vụ thành lập doanh nghiệp của Dịch Vụ Thuế 24h

• Kinh nghiệm sâu rộng:  Gần 5 năm tư vấn pháp lý, am hiểu đặc thù doanh nghiệp nhỏ ở nhiều ngành.
• Quy trình tinh gọn: Tiết kiệm thời gian, đảm bảo hồ sơ chính xác ngay lần nộp đầu tiên.
• Cập nhật pháp luật mới nhất: Toàn bộ thủ tục được áp dụng theo quy định hiện hành 2025.
• Hỗ trợ toàn diện: Không chỉ lập hồ sơ, chúng tôi còn tư vấn chiến lược pháp lý, thuế và thủ tục sau thành lập.
• Giá cạnh tranh: Cam kết chi phí hợp lý, tối ưu so với chất lượng dịch vụ.

Chi phí dịch vụ thành lập doanh nghiệp tại Dịch Vụ Thuế 24h

Với dịch vụ trọn gói và tiết kiệm tại Dịch Vụ Thuế 24h, mọi thủ tục thành lập doanh nghiệp nhỏ được xử lý nhanh gọn, chính xác, giúp khách hàng tối ưu thời gian, an tâm tập trung vào vận hành và phát triển kinh doanh từ đầu!

Danh mục chi phí thành lập công ty nhỏ	Tổng chi phí (VNĐ)
Phí dịch vụ thành lập công ty nhỏ của Dịch Vụ Thuế 24h	450.000
Lệ phí nộp cho sở Kế hoạch và Đầu tư	300.000
Lệ phí khắc dấu công ty	450.000
Lệ phí ủy quyền cho Nhân viên Dịch Vụ Thuế 24h nộp hồ sơ đăng ký thành lập và nhận giấy phép kinh doanh	300.000
Tổng chi phí	1.500.000  (Không phát sinh phụ phí)

Bắt đầu một hành trình kinh doanh với thành lập doanh nghiệp nhỏ là quyết định quan trọng, nhưng sai sót thủ tục có thể khiến bạn mất cơ hội thị trường. Lợi thế cạnh tranh bắt đầu từ một nền tảng pháp lý vững chắc. 

Dịch vụ thành lập công ty nhỏ tại Dịch Vụ Thuế 24h ra đời để giải quyết trọn vẹn từ A-Z, đảm bảo khách hàng có giấy phép, con dấu, tài khoản ngân hàng và mã số thuế chỉ trong vài ngày. Liên hệ ngay để nhận tư vấn hoàn toàn miễn phí!

Các câu hỏi thường gặp khi thành lập doanh nghiệp nhỏ

---

(1) https://thoibaotaichinhvietnam.vn/infographics-152700-doanh-nghiep-dang-ky-thanh-lap-moi-va-quay-tro-lai-hoat-dong-trong-6-thang-dau-nam-2025-179644.html