Thông tư 99/2025/TT-BTC: Toàn cảnh và hướng dẫn cho doanh nghiệp

Ngày 27/10/2025, Bộ Tài chính chính thức ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC (thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC. Văn bản hướng dẫn chi tiết các quy định mới về chế độ kế toán và quản lý thuế cho doanh nghiệp, có hiệu lực từ 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu sau thời điểm này. Đây được xem là bước hoàn thiện quan trọng trong quá trình chuẩn hóa báo cáo tài chính, đồng bộ dữ liệu thuế – kế toán, và tăng cường tính minh bạch trong quản trị doanh nghiệp.

Với nhiều điểm thay đổi mang tính kỹ thuật và quản trị, Thông tư 99/2025 không chỉ ảnh hưởng đến bộ phận kế toán mà còn đòi hỏi lãnh đạo doanh nghiệp phải hiểu đúng – làm chuẩn – áp dụng kịp thời, tránh rủi ro vi phạm hành chính về thuế. 

Dịch Vụ Thuế 24h đồng hành cùng doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển đổi này bằng việc cung cấp giải pháp rà soát sổ sách, cập nhật biểu mẫu kế toán và hướng dẫn áp dụng quy trình chuẩn, giúp doanh nghiệp chuyển đổi thuận lợi, giảm thiểu sai sót và tránh các khoản phạt thuế không đáng có.

Lưu ý quan trọng: Một bước chuẩn bị sớm hôm nay có thể giúp doanh nghiệp bạn tiết kiệm hàng trăm triệu đồng chi phí tuân thủ vào năm tới.

Tổng quan về Thông tư 99/2025/TT-BTC

Trong bối cảnh hệ thống kế toán – thuế Việt Nam đang bước vào giai đoạn số hóa mạnh mẽ, yêu cầu về chuẩn hóa báo cáo tài chính, đồng bộ dữ liệu với cơ quan thuế và thúc đẩy tính minh bạch trở nên cấp thiết. Thông tư 99/2025 được đánh giá là văn bản hợp nhất và kế thừa nhiều nội dung từ các thông tư trước đây như Thông tư số 200/2014/TT-BTC, TT75/2015, TT53/2016, TT195/2012, đồng thời bãi bỏ các quy định không còn phù hợp, giúp doanh nghiệp dễ dàng áp dụng hơn trong thực tế.

Bảng tổng quan dưới đây Dịch Vụ Thuế 24h giúp doanh nghiệp hình dung nhanh những nội dung cốt lõi:

Yếu tố	Thông tin chính
Tên văn bản	Thông tư 99/2025/TT-BTC
Cơ quan ban hành	Bộ Tài chính
Ngày ban hành	27/10/2025
Hiệu lực thi hành	01/01/2026.  Áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ/sau ngày này.
Mục tiêu ban hành	Đơn giản hóa, thống nhất hệ thống kế toán; tăng tính kết nối dữ liệu giữa kế toán – thuế – tài chính doanh nghiệp.
Phạm vi áp dụng	Quy định toàn diện về chứng từ, tài khoản, sổ kế toán, cách lập và trình bày báo cáo tài chính; đồng thời hướng dẫn xác định nghĩa vụ thuế theo pháp luật hiện hành.
Đối tượng áp dụng	Mọi loại hình doanh nghiệp trong nền kinh tế (ngoại trừ tổ chức tín dụng do NHNN quản lý).
Văn bản thay thế	Thay thế các quy định tại TT200/2014 (trừ phần cổ phần hóa DNNN), TT75/2015, TT53/2016, TT195/2012 nhằm tạo khuôn khổ đồng bộ hơn.

Biểu mẫu và phụ lục kèm theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

Thông tư 99/2025/TT-BTC đi kèm hệ thống biểu mẫu và phụ lục chi tiết được xem như bộ công cụ thực hành giúp doanh nghiệp áp dụng chuẩn mực kế toán và thuế thống nhất từ năm tài chính 2026. Bộ Tài chính đã chuẩn hóa toàn bộ mẫu chứng từ, tài khoản, sổ kế toán và báo cáo tài chính, đồng thời bổ sung hướng dẫn định dạng điện tử, phù hợp với hệ thống khai báo online.

Pro Tip: Doanh nghiệp nên rà soát kỹ 4 phụ lục chính sau đây:

• Phụ lục 1: Danh mục và hướng dẫn lập chứng từ kế toán theo biểu mẫu
• Phụ lục 2: Cập nhật hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp mới
• Phụ lục 3: Chuẩn hóa mẫu sổ kế toán và sổ chi tiết
• Phụ lục 4: Mẫu báo cáo tài chính theo chuẩn mới

Tải ngay bản chính thức Thông tư 99/2025/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành để kiểm tra đầy đủ biểu mẫu và cập nhật checklist áp dụng trước kỳ kế toán 2026!

Những điểm mới nổi bật cần biết của Thông tư 99/2025

Doanh nghiệp cần nắm rõ 6 thay đổi trọng tâm dưới đây để chuẩn bị hệ thống kế toán – thuế trước kỳ áp dụng 2026.

Quy chế quản trị nội bộ & quyền tự chủ doanh nghiệp trong chứng từ, sổ sách

Điều 9 và Điều 11 Thông tư 99/2025 mở rộng quyền tự chủ cho doanh nghiệp trong việc thiết kế, sửa đổi hoặc bổ sung biểu mẫu chứng từ kế toán, quản lý chứng từ, sổ kế toán theo đặc thù hoạt động, miễn đảm bảo tuân thủ nguyên tắc kế toán và kiểm soát nội bộ. Đây là bước tiến phù hợp với môi trường kinh doanh đa dạng hiện nay, giúp doanh nghiệp vừa linh hoạt hơn, vừa có trách nhiệm cao hơn trong việc kiểm soát rủi ro kế toán và thuế. 

Doanh nghiệp có thể ban hành quy chế nội bộ, quy trình kiểm tra và phê duyệt chứng từ riêng, nhưng cần được người đại diện pháp luật phê duyệt và lưu trữ thống nhất.

Đơn vị tiền tệ trong kế toán & giao dịch ngoại tệ – linh hoạt hơn

Lần đầu tiên, Bộ Tài chính cho phép doanh nghiệp lựa chọn đơn vị tiền tệ kế toán khác VND nếu phần lớn giao dịch phát sinh bằng ngoại tệ. Căn cứ pháp lý cụ thể từ Thông tư 99/2025/TT-BTC tại Điều 4, 5, 6 quy định điều kiện áp dụng đơn vị tiền tệ kế toán khác VND, nguyên tắc thay đổi đơn vị tiền tệ kế toán, nguyên tắc kế toán khi sử dụng ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ kế toán.

Việc quy đổi sang VND chỉ thực hiện khi lập báo cáo tài chính theo quy định. Quy định này đặc biệt hữu ích cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đầu tư nước ngoài và công ty đa quốc gia, phản ánh trung thực kết quả kinh doanh, giảm sai lệch tỷ giá, đồng thời phù hợp với chuẩn mực quốc tế (IFRS).

Hệ thống tài khoản kế toán: bổ sung, tinh gọn – doanh nghiệp được mở rộng

Căn cứ Điều 12 và Điều 13 quy định về mở rộng, bổ sung, và quản lý chi tiết tài khoản, cùng với Phụ lục II về hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp cho thấy: So với Thông tư 200/2014/TT-BTC thì Thông tư 99/2025 hợp nhất, rút gọn các tài khoản trùng lặp, đồng thời bổ sung các tài khoản phản ánh giao dịch điện tử, tài sản số, và chi phí chuyển đổi số.

Thông tư 99 có tổng cộng 71 tài khoản cấp 1, ít hơn so với trước do loại bỏ một số tài khoản không còn phù hợp, đồng thời thêm các tài khoản như tài sản sinh học (TK 215). Đáng chú ý, doanh nghiệp được tự mở thêm tiểu khoản (tài khoản cấp dưới) nội bộ để phục vụ quản trị, miễn bảo đảm khớp đúng chỉ tiêu khi lập báo cáo tài chính. Đây là cải tiến quan trọng giúp bộ máy kế toán vận hành linh hoạt, phản ánh sát thực tế kinh doanh hiện đại.

Sổ kế toán và biểu mẫu: từ mẫu chứng từ đến mẫu báo cáo – tinh gọn và hiện đại

Các mẫu chứng từ, sổ chi tiết và sổ tổng hợp được chuẩn hóa lại theo hướng tối giản và tương thích hệ thống điện tử. Doanh nghiệp có thể sử dụng mẫu riêng hoặc mẫu điện tử thay thế, nhưng phải bảo đảm lưu trữ, truy xuất dữ liệu khi cơ quan thuế yêu cầu. Điều này giúp giảm khối lượng giấy tờ, tiết kiệm chi phí vận hành và tạo điều kiện cho kiểm toán, đối soát số liệu nhanh chóng hơn.

Báo cáo tài chính: đổi tên “Bảng cân đối kế toán” thành “Báo cáo tình hình tài chính”

Đối chiếu Điều 100 Thông tư 200 và Điều 17 Thông tư 99/2025, một thay đổi mang tính biểu tượng từ 01/01/2026 là “Bảng cân đối kế toán” (Mẫu số B 01 – DN) được đổi tên thành “Báo cáo tình hình tài chính”, phản ánh đúng bản chất thông tin tài chính theo chuẩn quốc tế IFRS.

Nội dung không chỉ thể hiện tài sản = nguồn vốn, mà còn mở rộng sang các yếu tố dòng tiền, giá trị hợp lý và cam kết nghĩa vụ, giúp nhà quản trị và nhà đầu tư đọc hiểu báo cáo toàn diện hơn.

Yêu cầu về phần mềm kế toán & dữ liệu điện tử

Điều 28 Thông tư 99/2025 lần đầu đưa ra yêu cầu pháp lý cụ thể đối với phần mềm kế toán. Hệ thống phải đảm bảo quy trình xử lý tuân thủ pháp luật kế toán – thuế, lưu vết chỉnh sửa và kiểm soát toàn vẹn dữ liệu, đồng thời đảm bảo bảo mật, an toàn thông tin. Phần mềm cần có khả năng kết nối hoặc sẵn sàng kết nối với hệ thống hóa đơn điện tử, chữ ký số và các nền tảng quản lý thuế.

Dù Thông tư không quy định trực tiếp thời hạn lưu trữ, doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ Điều 41 Luật Kế toán 2015 về lưu trữ chứng từ tối thiểu 10 năm. Đây là bước đệm hướng tới một hệ thống kế toán số minh bạch, kết nối toàn diện với cơ quan quản lý nhà nước từ năm 2026.

Có thể thấy, Thông tư 99/2025/TT-BTC không những là bản cập nhật kỹ thuật, mà là bước ngoặt trong chuẩn hóa và số hóa kế toán doanh nghiệp Việt Nam. Hãy chuẩn bị sớm, rà soát quy trình và cập nhật ngay từ 2025 – giúp doanh nghiệp bạn chủ động, tuân thủ và tối ưu hiệu quả vận hành tài chính!

So sánh nhanh: Thông tư 99/2025/TT-BTC so với Thông tư 200/2014/TT-BTC

Thông tư 200/2014/TT-BTC đã hoàn thành vai trò nền tảng, nhưng nhiều nội dung không còn phù hợp với bối cảnh kế toán – thuế số hóa. Việc ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC là sự tái cấu trúc toàn diện, cập nhật khung pháp lý theo hướng linh hoạt, đồng bộ và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

Bảng dưới đây giúp doanh nghiệp bạn dễ dàng nhận diện những điểm thay đổi cốt lõi và các nguyên tắc vẫn được giữ nguyên giữa 02 thông tư này.

Nội dung	Thông tư 200/2014/TT-BTC (cũ)	Thông tư 99/2025/TT-BTC (mới)	Ưu điểm thông tư mới
Cấu trúc văn bản	Quy định chi tiết theo mô hình truyền thống, chia nhỏ theo từng nhóm doanh nghiệp.	Tái cấu trúc toàn bộ nội dung, tích hợp và thống nhất quy định chung cho mọi loại hình DN.	Giúp dễ áp dụng, giảm chồng chéo giữa các ngành.
Tên gọi báo cáo tài chính	“Bảng cân đối kế toán” (Mẫu B01-DN).	Đổi thành “Báo cáo tình hình tài chính” (Mẫu B01-DN).	Tiệm cận IFRS, phản ánh đúng bản chất thông tin tài chính.
Đơn vị tiền tệ kế toán	Bắt buộc sử dụng VND.	Cho phép sử dụng ngoại tệ nếu phần lớn giao dịch phát sinh bằng ngoại tệ.	Tăng tính linh hoạt, giảm sai lệch tỷ giá.
Hệ thống tài khoản kế toán	Nhiều tài khoản trùng lặp, giới hạn mở tiểu khoản.	Tinh gọn, bổ sung tài khoản cho giao dịch số; DN được mở rộng tiểu khoản quản trị.	Hỗ trợ kế toán quản trị hiện đại.
Biểu mẫu, sổ kế toán	Quy định cứng theo mẫu in sẵn.	Mẫu điện tử, có thể tùy chỉnh nhưng phải đảm bảo truy xuất và lưu trữ.	Phù hợp chuyển đổi số.
Phần mềm kế toán	Không có quy định riêng.	Có điều khoản riêng (Điều 28) quy định yêu cầu kỹ thuật và bảo mật.	Tăng trách nhiệm và kiểm soát dữ liệu.
Nguyên tắc kế toán cơ bản	Giữ nguyên theo chuẩn Việt Nam (VAS).	Tiếp tục giữ nguyên, bổ sung giải thích rõ hơn.	Tính kế thừa cao, không gây xáo trộn hệ thống.

Doanh nghiệp cần làm gì ngay từ bây giờ?

Từ nay đến 01/01/2026 được cân nhắc là khung giai đoạn “vàng” để doanh nghiệp bạn chủ động chuẩn bị trước khi Thông tư 99/2025/TT-BTC chính thức thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC. Cụ thể, các công ty cần làm gì từ lúc này?

Các bước cần chuẩn bị để chuyển tiếp từ TT200

Doanh nghiệp nên lên kế hoạch chuyển đổi trong 3 tháng trước 01/01/2026, gồm 5 bước trọng tâm:

• Bước 1. Kiểm kê và đối chiếu số dư đầu kỳ: Rà soát toàn bộ tài khoản, sổ cái, công nợ để đảm bảo tính chính xác.
• Bước 2. Chuyển đổi hệ thống tài khoản kế toán: Đối chiếu danh mục tài khoản TT200 và TT99 để cập nhật số hiệu mới.
• Bước 3. Cập nhật biểu mẫu và định dạng báo cáo: Điều chỉnh các mẫu BCTC, đặc biệt là Mẫu số B01-DN (Báo cáo tình hình tài chính).
• Bước 4. Thực hiện kiểm toán nội bộ hoặc soát xét số liệu: Đảm bảo việc chuyển tiếp không sai lệch và tuân thủ quy định mới.
• Bước 5. Đào tạo nhân sự kế toán và bộ phận kiểm soát nội bộ: Nắm vững thay đổi trong hạch toán, ghi nhận doanh thu, chi phí và trình bày BCTC theo quy định mới.

Rủi ro và lưu ý khi triển khai

Việc chuyển đổi sang Thông tư 99 ngoài cập nhật các biểu mẫu, còn ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống kế toán. Doanh nghiệp cần chủ động kiểm soát các rủi ro sau:

• Lưu ý các sai sót thường gặp gồm không cập nhật kịp thời hệ thống tài khoản mới, nhập sai chỉ tiêu trên báo cáo tài chính, hoặc bỏ sót việc đối chiếu số dư đầu kỳ,… Những lỗi nhỏ nhưng dễ dẫn đến sai lệch lớn.
• Trách nhiệm kế toán trưởng là người chịu trách nhiệm chính trong quá trình chuyển đổi, kế toán trưởng cần đảm bảo toàn bộ dữ liệu, sổ sách và báo cáo đã được rà soát, ký xác nhận và tuân thủ đúng quy định mới.
• Kiểm soát nội bộ nên thiết lập checklist kiểm tra định kỳ cho từng giai đoạn, đồng thời phối hợp với kiểm toán nội bộ hoặc đơn vị tư vấn độc lập để phát hiện và khắc phục sớm các sai sót.
• Rủi ro chậm tiến độ, nếu chờ đến sát thời điểm 01/01/2026 mới triển khai, doanh nghiệp thường rơi vào tình trạng thiếu thời gian chỉnh sửa và báo cáo không đạt chuẩn.

Từ những vấn đề trên, doanh nghiệp nên có một lộ trình chuyển đổi chủ động và được giám sát chặt chẽ. Đây cũng là lý do Dịch Vụ Thuế 24h giới thiệu Giải pháp Triển khai TT99 – đảm bảo chuyển đổi suôn sẻ sang Thông tư 99/2025 thay thế thông tư 200. Dịch vụ trọn gói bao gồm tư vấn miễn phí, kiểm tra tương thích, và hỗ trợ tích hợp phần mềm kế toán theo chuẩn mới, giúp doanh nghiệp bạn chuẩn hóa số liệu, biểu mẫu và quy trình trước hạn 01/01/2026.

Đừng chờ đến khi phát sinh sai sót hay bị xử phạt mới bắt đầu rà soát. Liên hệ ngay với Dịch Vụ Thuế 24h để được tư vấn, kiểm tra và chuẩn bị sẵn sàng cho hành trình chuyển đổi kế toán trong chuẩn mực mới.

Sẵn sàng Thông tư 99/2025 – Chuyển đổi kịp thời – Tuân thủ vững vàng!

Những câu hỏi thường gặp về thông tư 99/2025/TT-BTC